Categoriearchief: letter R

Rijberg, Elisabet

Elisabet Rijberg, Rotterdam 1672 – 1721 Rotterdam

Elisabetj maakt coulisse knipsels en reliëfs: oorlogsschepen op stille en holle zee, een gezicht op Scheveningen, en de ha­ring­vangst. Verder snijdt ze paleizen, landschappen, portretten en bloemstukken. In de laatste zijn vooral de randen om perken en borders fijn en sierlijk. Haar uitbeelding van stadhouder koning Willem III en diens gemalin Mary Stuart is een bezienswaardigheid. Doordat een Engelse reiziger die portretten bewondert, maar haar naam als Pyberg noteert, gaat die schrijfwijze een eigen leven lijden. Ze sloeg een bod van 1000 gulden voor een knipwerk af. Aan haar gevel stond een gedicht in twee talen:

Ik snijde van papier al wat het ooge streeld,
Of wat een geestig brein ons na de konst afbeeld:
Al brult de bitze nijd met opgesparde kaken,
Mijn konst en zal niet ligt daardoor in ’t voetzand raken

Elisabet krijgt vooral bezoek van buitenlandse reizigers. Van de keurvorst van de Palts krijgt ze een zilveren servies in ruil voor een knipwerk, waarschijnlijk tijdens zijn bezoek aan Rotterdam in 1695. De reizende kunstkenner Von Uffenbach, die haar in 1705 en 1710 bezoekt, is zeer lovend over het werk, maar vindt haar prijzen veel te hoog. Van Elisabet is geen knipwerk uit haar kunstkabinet bewaard gebleven, doordat haar oudere broer Pieter na haar overlijden op de veronderstelde waarde uit was. Zo delft haar kunst alsnog het onderspit.

Er wordt verondersteld dat ze op schilderijtjes van de Rotterdamse schilder Nicolaas Juweel staat afgebeeld, met een mobile uit twee “bollen”, elk bestaande uit cirkelvormige snijwerken. Die veronderstelling  is achterhaald. Zie onder Juweel.

Haar geboorte staat in de Rotterdamse archieven als Lisbeth Rietberch, op 27-11-1672, dochter van Jan Pieterse Rietberch (later Rijberg) en Aaftje Jans, die in 1661 te Rotterdam zijn getrouwd. Elisabet blijft altijd een (bejaarde) jongedochter.

Literatuur

Root, Everard

Evert Root Sr., Amsterdam 13 augustus 1896 – 1978 Amsterdam

Graag had hij een opleiding in het tekenen gehad, maar het schildersbe­drijfje van zijn vader eiste hem op. In het schilderen van decoraties kon hij zijn talent kwijt. Hij bezocht graag het Rijksmuseum en dan gaf hij zijn eigen interpretatie met de schaar van de schilderijen. Na zijn pensioen heeft hij zich helemaal op het knippen toege­legd. Portretten, gelegenheids­knipsel, actuele en protestvolle knipsels, vaak met een onder­streping in de tekst. Zijn werk is direct, het doet houtsnede­-achtig aan. Hij werkte met dubbel­papier, één exemplaar voor de opdrachtgever en één voor hemzelf.

Evert is zoon van Everard Root en Sara Maria Wijnanda Schmull, een van de zes kinderen. Hij trouwt op 10 september 1919 met Anna Geertruida Platje. Ze krijgen vier kinderen. Ze scheiden in 1942. Later trouwt hij met Marie Fedrowicz.

Collectie
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Westfries Museum, Hoorn
  • Particulier bezit
Literatuur

Roorda, Auke Jetzes

Auke Jetzes Roorda, Franeker 19 juni 1868 – 21 september 1898 Franeker

Auke maakte een groot  knipsel voor zijn ouders, het Franeker echtpaar Jetze Roorda en Hinke Bruinsma (stiefmoeder, zijn eigen moeder was Pierkje Swart, getrouwd 1867, overleden 1874) en hun kinderen in 1887 (huwelijkstempel). Een ander groot stuk maakte hij ter “Herinnering aan de 71ste verjaardag van Zijne Majesteit Willem III koning van Neder­land”. Ook voor de achtse verjaardag van koningin Wilhelmina maakte hij zo’n stuk. In een ander stuk verwerkte hij de namen van 22 natuurweten­schap­pers, filosofen en kunstenaars (o.a. Multatuli, Newton en Darwin) en een gedicht:

De weinigen die hun weelderige verstand
Niet voor zichzelf bewaard
Maar ’t grauw hun mening en gevoelen openbaart
Zij zijn van ouds gekruisigd en verbrand.

Hij werkte eraan van 1895-1897.

Auke is de oudste zoon van Jetze Roorda en Pierkje Swart. Na hem komen een dochter en zoon die heel jong overlijden. Zijn broer Cornelis (geboren in 1782) is de enige van de kinderen die trouwt en zelf veel kinderen krijgt. Moeder Pierkje overlijdt op 8 november 1874 en zijn vader hertrouwt op 15 oktober 1876 te Franeker met Hinke Bruinsma. Met haar krijgt hij nog drie kinderen, die allen ongehuwd overlijden. Auke overlijdt ongehuwd.

Collectie
Literatuur

Roggen, Jelle Cornelis

Jelle Cornelis Roggen, Amsterdam 1913 – 1991 Amsterdam

Promoveerde in 1946 op een scheikundig onderwerp (“Over Niacine”); leraar te Harlingen. “Bezondigde zich” naar eigen zeggen wel eens aan knipwerk. O.a. religieuze onderwerpen.

Trouwde als landbouwkundige in 1947 met Gesina Smit

Literatuur
  • Ms Huizenga-Onnekes

Roemelé of Röemelé, Willem Philip August

Willem Philip August Roemelé, Rummelé of Röemelé,
’s Gravenhage 27 maart 1791-15 juli 1833 Peize

Willems grootouders zijn Duitse immigranten. Hij is zoon van Willem August Röemelé en Johanna Catharina le Roy. Hij trouwt in Den Haag op 18 december 1811 met Anthonetta Snijders en is dan bediende. Bij de geboorte van een kind wordt hij silhouetteur genoemd.Ze krijgen vier kinderen. Op 27 augustus 1825 trouwt hij als weduwnaar met Alagonda Christina Ahlburg te Vries; hij is dan benoemd als commies der directe belastingen in het Rijksopvoedingsgesticht te Norg. Dat huwelijk houdt geen stand. Na een  waarschuwende advertentie dat men geen geldelijke zaken moet doen met zijn vrouw, is in 1832 de scheiding een feit.

In 1831 beveelt hij zich per advertentie aan in een Groninger krant, als kunstknipper en silhouetteur. Zijn vrije werk noemt hij “Schaar-kunst”. Van hem zijn diverse afbeeldingen van mannen met paarden bewaard gebleven (Zuidlaarder paardenmarkt?). Een groot knipsel met herder en vee is gesigneerd en geda­teerd 1824; in de hoeken versiering met eikenloof. Er zijn ook ongesigneerde stukjes met paarden en koeien, die op grond van de stijl aan hem worden toegeschreven.

Een knipsel voor het zilveren huwe­lijks­feest van een Gronings echtpaar Donker Curtius-van Harn laat zien dat hij ook mooie letters kon maken. Hij maakt verder fraaie “kustgezichten”, van Harlin­gen en van Veere, elk twee maal en beide gemaakt naar bestaande gravures. Eén paar is gedateerd 1832 en opgedra­gen “Uit bijzondere hoogach­ting aan de Weled.e Gest. Heer J.A. Franse” (geneesheer te Groningen).

Roemelé sterft in Peize op 15 juli 1833, een jaar nadat hij deze stukken heeft voltooid.

Collectie
  • Nationaal Militair Museum, Soest
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Fries Museum, Leeuwarden
  • Openluchtmuseum Het Hoogeland, Warffum
  • Stadsmuseum Doetinchem, Doetinchem
  • Beeld en Geluid Den Haag, Den Haag
  • Mensinge state Roden
  • Particuliere collectie
Literatuur

Roels, Willem

Willem Roels, ? ? – omstreeks 1768 Amsterdam?

Willem Roels snijdt het portret van stadhouder Willem IV en op 5 april 1768 het portret van Prins Willem V met veel bijwerk, putti en bloemenkransen (NB. Hij vergat de N, er staat PRIS). Hij snijdt lijnen in korte stukjes uit en arceert met prikjes in het papier om schaduwen te suggereren. Die techniek past hij ook toe in een pastorale scene uit 1773.

Er komt in de Amsterdamse archieven een Willem Roels voor, die commissaris was van Amsterdam en bewindvoerder van de Westindische Compagnie; eigenaar van een plantage in Berbice (Guyana), 1754.

Een andere Willem Roels werd gedoopt in 1700 te Amsterdam en verhuisde naar ’s Hertogenbosch, waar hij gezworen klerk werd van de stadssecretarie. Hij trouwde Françoisa Bazet in 1754 en overleed in 1780 in die stad.

Er is ook een Willem Roels tussen 1708-1780 te ’s Gravenhage, getrouwd met Maria van Nes.

Er komen nog drie Willem Roels’ voor in Friesland, die trouwen in 1760, 1765 en 1781.

Wie de papiersnijder was, is vooralsnog onduidelijk.

Collectie
  • Rijksprentenkabinet, Amsterdam
  • Particulier bezit
Literatuur


Richemont, François de

François de Richemont, Amsterdam 1763 – 18 december 1840 Amsterdam

François maakte een model van het Czaar Peterhuisje uit papier.

François de Richemont is de oudste zoon van François de Richemont en Maria Pater. Na hem worden er nog zes dochters en een zoon geboren. François trouwt op 20 februari 1784 met Maria Carolina Becu. Samen krijgen ze zeven kinderen. Hij is Fransch kostschoolhouder, later in zijn leven wordt hij ambtenaar. Maria overlijdt in 1798. Op 6 april 1804 trouwt François met Maria Helena de Lange. Zij is dan weduwe van Jean François Pierre Bombled en neemt één zoon mee in dit huwelijk. Hij trouwt later met zijn stiefzus Jeanne Marie Elisabeth de Richemont. Maria Helena de Lange overlijdt in 1825. Op 3 mei 1826 trouwt François voor de derde maal, nu met Annigje Put. Zij krijgen samen nog een zoon. François overlijdt op 15 december 1840 in Amsterdam. Zijn broer Lucas is een van de aangevers.
Die broer Lucas de Richemont krijgt in 1807 met zijn eerste vrouw Anna Camerling een zoon die ze François noemen. Deze François overlijdt op 11 december 1827.

Als we de datering -rond 1822- van het Czaar Peterhuisje in het Rijksmuseum bekijken, komen François, maar ook zijn neef François in aanmerking als de mogelijke maker ervan.
Meer onderzoek moet duidelijk maken wie de echte maker is.

Collectie
  • Rijksmuseum, Amsterdam

Collectie Rijksmuseum, Amsterdam

Riemens, Jochem Jacobus

Jochem Jacobus Riemens, Zaamslag 12 april 1888 – 6 juni 1913 Zaamslag

Zijn knipsels zijn bewaard in de familie, net als de overlevering dat hij een ziekelijke boerenjongen is. Hij maakt eenvoudige knipsels van het dorpsleven (onder andere een voor zijn ouders in 1892). Hij maakt ook opzettertjes uit speelkaarten, een voorstelling uit een kaart met een steuntje, zodat het kan staan. Zijn knipsels worden in de familie bewaard.

Jochem is de zoon van landbouwer Adriaan Riemers en Adriana van de Wege. Hij is de derde van vier zonen, waarvan de eerste twee -met dezelfde naam- heel jong overlijden. Volgens de overlevering heeft hij TBC, waaraan hij op zijn 25ste overlijdt.

Collectie
  • Particulier bezit
Literatuur

Riekels, Afina Annetta

Afina Annetta Riekels (Aafke),  Warffum 12 februari 1825 – 27 november 1894 Hengelo

Aafke leert op jonge leeftijd knippen van haar grootvader van moederszijde, dokter Willem George Nuitz. De onderwerpen die Afina knipt zijn, in navolging van haar grootvader, bloemen en planten in een mand of bijeen gehouden door een lint. Ze verlevendigt de knipsels door reliëf en prikwerk.
Er is geen werk van haar grootvader Willen George Nuitz, die afkomstig was uit Duitsland, bewaard.

Affina of Aafke, is de derde dochter van Hindrik Rengers Riekels en Hendrika Willem Nuitz. Er zijn ook nog twee broers, waarvan de jongste maar 9 dagen oud werd. Ze blijft ongehuwd, woont in Warffum, Baflo, Uithuizen en op ’t laatst in Hengelo, onder de hoede van neef Aldert Hendrik Riekels, die daar onderwijzer is. Hij ondertekent de rouwadvertentie van zijn tante in 1894.

Collectie
  • Particuliere collectie
Literatuur