Categoriearchief: letter R

Rijberg, Elisabeth

Elisabet Rijberg, 1672-1721 Rotterdam
Haar geboorte staat in de Rotterdamse archieven als Lisbeth Rietberch, op 27-11-1672, dochter van Jan Pieterse Rietberch (later Rijberg) en Aaftje Jans, die in 1661 te Rotterdam waren getrouwd. Elisabet bleef altijd een (bejaarde) jongedochter.

Zij maakte reliëf knipsels: oorlogsschepen op stille en holle zee, een gezicht op Scheveningen, en de ha­ring­vangst. Verder sneed ze paleizen, landschappen, portretten en bloemstukken. Voor de laatste waren vooral de randen om perken en borders fijn en sierlijk. Haar uitbeelding van stadhouder koning Willem III en diens gemalin Mary Stuart was een bezienswaardigheid. Doordat een Engelse reiziger die portretten bewonderde, maar haar naam als Pyberg noteerde, ging die schrijfwijze een eigen leven lijden. Ze sloeg een bod van 1000 gulden af. Aan haar gevel stond een gedicht in twee talen:

Ik snijde van papier al wat het ooge streeld,
Of wat een geestig brein ons na de konst afbeeld:
Al brult de bitze nijd met opgesparde kaken,
Mijn konst en zal niet ligt daardoor in ’t voetzand raken

Elisabet kreeg vooral bezoek van buitenlandse reizigers. Van de keurvorst van de Palts kreeg ze een zilveren servies in ruil voor een knipwerk, waarschijnlijk tijdens zijn bezoek aan Rotterdam in 1695. De reizende kunstkenner Von Uffenbach, die haar in 1705 en 1710 bezocht, was zeer lovend over het werk, maar vond haar prijzen veel te hoog. Van Elisabet is geen enkel knipwerk bewaard gebleven, doordat haar oudere broer Pieter na haar overlijden op de veronderstelde waarde uit was. Zo delfde haar kunst alsnog het onderspit (in het voetzand).

Nicolaas Juweel, mogelijk Elisabet Rijberg.

Nicolaas Juweel, mogelijk Elisabet Rijberg, 1696 (foto: Museum Rotterdam)

Er wordt verondersteld dat ze op schilderijtjes van de Rotterdamse schilder Nicolaas Juweel staat afgebeeld, met een mobile uit twee “bollen”, elk bestaande uit cirkelvormige snijwerken.

Literatuur

Root, Evert Sr.

Evert Root Sr., Amsterdam 1896-1978 Amsterdam
Graag had hij een opleiding in het tekenen gehad, maar het schildersbe­drijfje van zijn vader eiste hem op. In het schilderen van decoraties kon hij zijn talent kwijt. Hij bezocht graag het Rijksmuseum en dan gaf hij zijn eigen interpretatie met de schaar van de schilderijen. Na zijn pensioen heeft hij zich helemaal op het knippen toege­legd. Portretten, gelegenheids­knipsel, actuele en protestvolle knipsels, vaak met een onder­streping in de tekst. Zijn werk is direct, het doet houtsnede­-achtig aan. Hij werkte met dubbel­papier, één exemplaar voor de opdrachtgever en één voor hemzelf.

Collectie
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Westfries Museum, Hoorn
  • Particulier bezit
Literatuur

Roorda, Auke J.

Auke J. Roorda, ? 1868-1898 Franeker

Hij was koopman, “inlandse kramer”, bleef ongetrouwd. Maakte een groot  knipsel voor zijn ouders, het Franeker echtpaar Jetze Roorda en Hinke Bruinsma (stiefmoeder, zijn eigen moeder was Pierkje Swart, overl. 1874) en hun kinderen in 1887 (huwelijkstempel). Een ander groot stuk maakte hij ter “Herinnering aan de 71ste verjaardag van Zijne Majesteit Willem III koning van Neder­land”. In een derde stuk verwerkte hij de namen van 22 natuurweten­schap­pers, filosofen en kunstenaars (o.a. Multatuli, Newton en Darwin) en een gedicht:

De weinigen die hun weelderige verstand
Niet voor zichzelf bewaard
Maar ‘t grauw hun mening en gevoelen openbaart
Zij zijn van ouds gekruisigd en verbrand.

Roorda werkte eraan van 1895-1897.

Collectie
  • Museum Martena Franeker, Franeker
Literatuur

Roggen, Jelle Cornelis

Jelle Cornelis Roggen, 1913-1991, Amsterdam, Terschelling
Promoveerde in 1946 op een scheikundig onderwerp (“Over Niacine”); leraar te Harlingen. “ Bezondigde zich” naar eigen zeggen wel eens aan knipwerk. O.a. religieuze onderwerpen.

Literatuur
  • Ms Huizenga-Onnekes

Roemelé of Röemelé, Willem Philip August

Willem Philip August Roemelé of Röemelé, ‘s Gravenhage 1791-1833 Peize/Paterswolde
Zijn grootouders waren Duitse immigranten. Hij trouwde in 1811 met Anthonetta Snijders en was toen bediende. In 1825 trouwde hij als weduwnaar met Alagonda Christina Ahlburg te Vries. Hij was in dat jaar benoemd als commies der directe belastingen in het Rijksopvoedingsgesticht te Norg. In 1831 beval hij zich per advertentie aan in een Groninger krant, als kunstknipper en silhouetteur. Zijn werk noemde hij schaarkunst. Van hem zijn diverse afbeeldingen van mannen met paarden bewaard gebleven (Zuidlaarder paardenmarkt?). Een groot knipsel met herder en vee is gesigneerd en geda­teerd 1824; in de hoeken versiering met eikenloof. Er zijn ook ongesigneerde stukjes met paarden en koeien, die op grond van de stijl aan hem worden toegeschreven.

Een knipsel voor het zilveren huwe­lijks­feest van een Gronings echtpaar Donker Curtius-van Harn laat zien dat hij ook mooi gekrulde letters kon maken. Hij maakte ook fraaie “kustgezichten”, van Harlin­gen en van Veere, elk twee maal en beide gemaakt naar bestaande gravures. Een paar is gedateerd 1832 en opgedra­gen “Uit bijzondere hoogach­ting aan de Weled.e Gest. Heer J.A. Franse” (geneesheer te Groningen).

Roemelé stierf in Peize, een jaar nadat hij deze stukken maakte.

Collectie
  • Legermuseum, Delft
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Fries Museum, Leeuwarden
  • Openluchtmuseum Het Hoogeland, Warffum
  • Stadsmuseum Doetinchem, Doetinchem
  • Beeld en Geluid Den Haag, Den Haag
  • Particulier bezit
Literatuur

Roels, Willem

Willem Roels, ? ? omstreeks 1768 Amsterdam
Er komt in de Amsterdamse archieven een WR voor, die commissaris was van Amsterdam en bewindvoerder van de Westindische Compagnie; eigenaar van een plantage in Berbice (Guyana), 1754.

Een andere WR werd gedoopt in 1700 te Amsterdam en verhuisde naar ’s Hertogenbosch, waar hij gezworen klerk werd van de stadssecretarie. Hij trouwde Françoisa Bazet in 1754 en overleed in 1780 in die stad.

Er is ook een WR 1708-1780 te ’s Gravenhage, getrouwd met Maria van Nes.

Wie de papiersnijder was, is vooralsnog onduidelijk.

Hij sneed het portret van stadhouder Willem IV en op 5 april 1768 het portret van Prins Willem V met veel bijwerk, putti en bloemenkransen (NB. Hij vergat de N, er staat PRIS). Hij sneed lijnen in korte stukjes uit en arceerde met prikjes in ’t papier om schaduwen te suggereren.. Die techniek paste hij ook toe in een pastorale scene uit 1773.

Collectie
  • Rijksprentenkabinet, Amsterdam
  • Particulier bezit
Literatuur


Richemont, François de

François de Richemont, 1763- 1827, Amsterdam, Den Haag
Was ambtenaar van beroep te Amsterdam. Trouwde 1) Maria Carolina Becu (of Been 1784); 2) Maria Helena de Lange 1804; 3) Annigje Put 1826.
Hij maakte gebouwen en monumenten uit papier.

Riekels, Afina Annetta

Afina Annetta Riekels, 1825-1894, Warffum
Leerde op jonge leeftijd knippen van haar grootvader van moederszijde Willem George Nuitz. Zij woonde later in Hengelo en is daar ongehuwd overleden.

Er is geen werk van W.G. Nuitz die afkomstig was uit Duitsland bewaard. De onderwerpen die Afina knipte waren bloemen en planten in een mand of bijeen gehouden door een lint. Ze verlevendigde de knipsels door reliëf en prikwerk.

Collectie
  • Particulier bezit
Literatuur
  • Huizenga-Onnekes
  • Knip-Pers 2014-3
  • Nieuwsbrief 2001-3
  • Oud Nederland 4 (1950), 33-37