Jacqueline den Brok werd geboren met een aangeboren bindweefselaandoening,  het syndroom van Marfan. Ondanks deze ziekte doorliep zij normaal het lager en middelbaar onderwijs en zij werd na het behalen van haar Pabo-diploma aangesteld als lerares Nederlands op de Mavo te Raalte, haar  vorige woonplaats.  Helaas dwong haar voortschrijdende ziekte haar na twee jaar hiermee te stoppen. Ze gaf de moed niet op en ging aansluitend psychologie studeren aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Doch ook hier kwam voortijdig een eind aan door haar ziekte.

Intussen had zij een patiënten/lotgenotenvereniging op gericht van Marfanpatiënten, de  huidige Contactgroep Marfan. Verder zette zij zich in voor het oprichten van speciale Marfan poliklinieken, daar de aandoening weinig bekend was en er op dit terrein weinig specialisme was. Door haar inzet zijn er daarvan een paar gekomen.

Haar creativiteit uitte zich intussen in muziek, waartoe zij een jeugdkoor van blokfluiters in het leven riep. Dit heeft zij tot aan haar overlijden volgehouden.
Daarnaast  heeft  ze geruime tijd  origami vouwwerk gedaan. Tientallen werkstukken zijn verspreid onder vrienden en kennissen. Bollen, bloemen, dieren, maar ook de bekende  Japanse “duizend-kraanvogels” vonden gretig aftrek.

Tegelijk was ze intussen ook met knipwerk begonnen. Voor zover ons bekend heeft zij dit helemaal zelf  ontwikkeld.  Contact met andere knip-beoefenaars heeft zij nimmer gehad.
Dit knipwerk heeft zij jaren achtereen gedaan. Veel van haar werkstukken (en zeker niet de slechtste) vonden, al dan niet ingelijst, hun weg naar familie en vrienden.
Een aantal knipsels hebben wij nog in ons bezit.

Als kind had Jacqueline al veel interesse in bloemen en planten. Ze had een flink herbarium met gedroogde veldplanten.  Bij het knipwerk gebruikte zij later deze planten veel als voorbeeld. Na ze op zwart papier met een witte verfspuit vastgelegd te hebben, knipte ze het uit, meestal in drie of viervoud tegelijk. Als gereedschap gebruikte zij een paar kleine nagelschaartjes.

Jacqueline overleed in 1994. Zij werd 35 jaar.

In haar nalatenschap vonden we een map met tientallen knipsels en ook een halfproduct, waar we haar werkwijze uit konden herleiden. Bijzonder knap allemaal.

A.M. den Brok

Haar geest wilde nog wel,
Haar lichaam kon niet meer.

Op zondagmorgen 28 november 2004 is, in volle overgave aan haar Heer, overleden Maria Theresia Snel op de leeftijd van 75 jaar.

Maria was een groot knipster, die met haar schaar de fijnste knipsels maakte. Eind jaren zeventig ontdekte Maria het knippen. Vol enthousiasme en ijver ontwikkelde ze haar eigen stijl. Het knippen werd, toen zij door haar ziekte haar werk als analiste niet meer kon doen, haar levenstaak. Door de verkoop van haar knipwerk en door de verkoop van haar kaarten, steunde zij kindertehuizen in Brazilië en Indonesië. Alles wat zij met het knippen verdiende (de onkosten betaalde zij zelf) ging naar deze goede doelen.

Maria was een gelovige vrouw, wat zij in haar knipwerk ook liet zien. In uitgaven van de Knip‑Pers (nr. 3 (sep) en 4 (dec) 1990) staan meerdere afbeeldingen van door haar ontworpen en geknipte santjes.

Maria knipte ook veel in opdracht; haar knipwerk hangt over de gehele wereld. Haar schaartje had ze ook altijd bij zich. Wanneer zij moest wachten, ja overal, knipte zij bloemen, vlinders en vogels. Deze kleine knipseltjes verwerkte ze thuis, samen met andere knipsels, weer op een kaart. leder jaar ontwierp en knipte zij een kerstkaart, waarop het kerstverhaal centraal stond. Het originele knipwerk lijstte zij in en samen met de gedrukte kaarten werden zij door haar verkocht.

Maria genoot van de contacten die zij kreeg door het knippen; het gaf haar kracht in moeilijke tijden. Jammer genoeg kon zij de laatste jaren, door haar ziekte, niet meer op de jaarlijkse Contactdag aanwezig zijn. Zij was heel blij dat ze wel in 2002 op de knipkunsttentoonstelling in Bussum met haar knipwerk aanwezig was. In 1982, op de eerste knipkunsttentoonstelling was zij ook een van de exposanten met knipwerk. Heel trots was zij op het feit dat ze in november 2004 nog een groot knipsel had verkocht. Het deed haar goed dat zij, door haar knipwerk, vele kinderen een uitzicht op een beter leven kon geven.

Maria Theresia Snel, met hart en ziel een groot knipster.
In paradisum deducant te Angeli (mogen engelen u begeleiden naar het Paradijs).

Door Elly Plak-Ursem.

Onlangs kreeg het museum werk in haar bezit van mevrouw N. Huberts-Haanen. Ze werkte onder de naam Netty Haanen. Netty schreef gedichten, sprookjes en verhalen in het Nederlands en in het Limburgs dialect, die ze illustreerde met knipsels. Ze heeft heel veel silhouetten geknipt en knipte naar de natuur. Veel van haar knipsels zijn gemaakt uit zwart papier want “zwart doet me meer dan kleuren” vertelde ze eens in een interview met de krant ‘Wij in Noord-Holland’ van 11 september 1965.

Verder zegt ze in dat artikel dat ze over het werken met gekleurd papier nooit echt tevreden is geweest omdat je afhankelijk bent van het soort papier dat je kunt krijgen en de kleuren dikwijls net even anders zijn dan de werkelijkheid. Netty Haanen komt oorspronkelijk uit Venlo en heeft in Den Helder en Amsterdam gewoond; nu woont ze in een verzorgingshuis. Enkele van haar kleinere knipsels zijn hierbij afgebeeld. Grotere, ingelijste knipsels hangen dit jaar in het museum.

Door Chris van der Veen en Geert Schinkel
Dit artikeltje verscheen eerder in Knip-Pers 2007-1

Catharine Maclaine-Spanjaard
Een wel heel fijn knip- en vlechtwerkje werd gemaakt door Catherine Maclaine-Spanjaard. Catharine, dochter uit een regentengeslacht, werd geboren 20 augustus 1766 en overleed 5 mei 1882 te Medemblik. Van haar dochter Maria bevindt zich een geschilderd portret in de collectie van het museum. De familie Maclaine is gerelateerd aan de familie Gallis, ook een regentenfamilie te Hoorn.

30/83 N 26-29

Ketel Jacobsz
Voor één van de dochters van Gallis werd in 1763 door een zekere Ketel Jacobsz. een gekalligrafeerde nieuwjaarswens met geknipte en ingekleurde rand gemaakt. Ketel maakte dit werkje toen hij 16 jaar oud was. Toen hij 22 jaar was woonde aan de Veermanskaay te Hoorn. In 1773 trouwde hij met Aaltje Tuynman j.d. uit Hoorn.

29/83 N 14-17

Jantje van Urk (1855-1938)

Dit knipsel, gemaakt door Jantje van Urk, werd vervaardigd als dank voor de goede verzorging in één van de ziekenhuizen in Hoorn. De tekst luidt:
Wij zeggen Allen U hartelijk Dank voor U Goede BereDDing in het Zieken.Huis. Die ik als (hartje) FiMtje de Boer U DankZegge aan allen. Dit is Adam en Eva in het Paradijs.

230/85 N 28-29

Cornelia Krijgsman

Een knipsel naar aanleiding van een kermis te Purmerend?

Een draaimolen met arresleden. De draaimolen werd door een motot aangedreven. Het is geknipt door Cornelia Krijgsman van Puremerend, zoals zij zelf in het knipsel laat weten. Cornelia werd geboren op 24 februari 1867 in Purmerend geboren. Zij kreeg dezelfde voornaam als haar in 1865 overleden zusje. Op 31 maart 1894 verhuisde Cornelia naar Amsterdam.

32/83 N 50-53

Collectie Westfries Museum, Hoorn
Het museum bezit een vrij grote collectie knipsels, waarvan steeds afwisselend een aantal tegelijk geëxposeerd wordt.
De hierbij afgedrukte knipsels zijn te bezichtigen na telefonische afspraak en in groepsverband. Telefoon 02290-15597

Door Tonny Jurriaans.

Dit artikel verscheen in Knip-Pers 1988-1