Auteursarchief: admin

Roemelé of Röemelé, Willem Philip August

Willem Philip August Roemelé, Rummelé of Röemelé,
’s Gravenhage 27 maart 1791-15 juli 1833 Peize

Willems grootouders zijn Duitse immigranten. Hij is zoon van Willem August Röemelé en Johanna Catharina le Roy. Hij trouwt in Den Haag op 18 december 1811 met Anthonetta Snijders en is dan bediende. Bij de geboorte van een kind wordt hij silhouetteur genoemd.Ze krijgen vier kinderen. Op 27 augustus 1825 trouwt hij als weduwnaar met Alagonda Christina Ahlburg te Vries; hij is dan benoemd als commies der directe belastingen in het Rijksopvoedingsgesticht te Norg. Dat huwelijk houdt geen stand. Na een  waarschuwende advertentie dat men geen geldelijke zaken moet doen met zijn vrouw, is in 1832 de scheiding een feit.

In 1831 beveelt hij zich per advertentie aan in een Groninger krant, als kunstknipper en silhouetteur. Zijn vrije werk noemt hij “Schaar-kunst”. Van hem zijn diverse afbeeldingen van mannen met paarden bewaard gebleven (Zuidlaarder paardenmarkt?). Een groot knipsel met herder en vee is gesigneerd en geda­teerd 1824; in de hoeken versiering met eikenloof. Er zijn ook ongesigneerde stukjes met paarden en koeien, die op grond van de stijl aan hem worden toegeschreven.

Een knipsel voor het zilveren huwe­lijks­feest van een Gronings echtpaar Donker Curtius-van Harn laat zien dat hij ook mooie letters kon maken. Hij maakt verder fraaie “kustgezichten”, van Harlin­gen en van Veere, elk twee maal en beide gemaakt naar bestaande gravures. Eén paar is gedateerd 1832 en opgedra­gen “Uit bijzondere hoogach­ting aan de Weled.e Gest. Heer J.A. Franse” (geneesheer te Groningen).

Roemelé sterft in Peize op 15 juli 1833, een jaar nadat hij deze stukken heeft voltooid.

Collectie
  • Nationaal Militair Museum, Soest
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Fries Museum, Leeuwarden
  • Openluchtmuseum Het Hoogeland, Warffum
  • Stadsmuseum Doetinchem, Doetinchem
  • Beeld en Geluid Den Haag, Den Haag
  • Mensinge state Roden
  • Particuliere collectie
Literatuur

Roels, Willem

Willem Roels, ? ? – omstreeks 1768 Amsterdam?

Willem Roels snijdt het portret van stadhouder Willem IV en op 5 april 1768 het portret van Prins Willem V met veel bijwerk, putti en bloemenkransen (NB. Hij vergat de N, er staat PRIS). Hij snijdt lijnen in korte stukjes uit en arceert met prikjes in het papier om schaduwen te suggereren. Die techniek past hij ook toe in een pastorale scene uit 1773.

Er komt in de Amsterdamse archieven een Willem Roels voor, die commissaris was van Amsterdam en bewindvoerder van de Westindische Compagnie; eigenaar van een plantage in Berbice (Guyana), 1754.

Een andere Willem Roels werd gedoopt in 1700 te Amsterdam en verhuisde naar ’s Hertogenbosch, waar hij gezworen klerk werd van de stadssecretarie. Hij trouwde Françoisa Bazet in 1754 en overleed in 1780 in die stad.

Er is ook een Willem Roels tussen 1708-1780 te ’s Gravenhage, getrouwd met Maria van Nes.

Er komen nog drie Willem Roels’ voor in Friesland, die trouwen in 1760, 1765 en 1781.

Wie de papiersnijder was, is vooralsnog onduidelijk.

Collectie
  • Rijksprentenkabinet, Amsterdam
  • Particulier bezit
Literatuur


Richemont, François de

François de Richemont, Amsterdam 1763 – 18 december 1840 Amsterdam

François maakte een model van het Czaar Peterhuisje uit papier.

François de Richemont is de oudste zoon van François de Richemont en Maria Pater. Na hem worden er nog zes dochters en een zoon geboren. François trouwt op 20 februari 1784 met Maria Carolina Becu. Samen krijgen ze zeven kinderen. Hij is Fransch kostschoolhouder, later in zijn leven wordt hij ambtenaar. Maria overlijdt in 1798. Op 6 april 1804 trouwt François met Maria Helena de Lange. Zij is dan weduwe van Jean François Pierre Bombled en neemt één zoon mee in dit huwelijk. Hij trouwt later met zijn stiefzus Jeanne Marie Elisabeth de Richemont. Maria Helena de Lange overlijdt in 1825. Op 3 mei 1826 trouwt François voor de derde maal, nu met Annigje Put. Zij krijgen samen nog een zoon. François overlijdt op 15 december 1840 in Amsterdam. Zijn broer Lucas is een van de aangevers.
Die broer Lucas de Richemont krijgt in 1807 met zijn eerste vrouw Anna Camerling een zoon die ze François noemen. Deze François overlijdt op 11 december 1827.

Als we de datering -rond 1822- van het Czaar Peterhuisje in het Rijksmuseum bekijken, komen François, maar ook zijn neef François in aanmerking als de mogelijke maker ervan.
Meer onderzoek moet duidelijk maken wie de echte maker is.

Collectie
  • Rijksmuseum, Amsterdam

Collectie Rijksmuseum, Amsterdam

Riemens, Jochem Jacobus

Jochem Jacobus Riemens, Zaamslag 12 april 1888 – 6 juni 1913 Zaamslag

Zijn knipsels zijn bewaard in de familie, net als de overlevering dat hij een ziekelijke boerenjongen is. Hij maakt eenvoudige knipsels van het dorpsleven (onder andere een voor zijn ouders in 1892). Hij maakt ook opzettertjes uit speelkaarten, een voorstelling uit een kaart met een steuntje, zodat het kan staan. Zijn knipsels worden in de familie bewaard.

Jochem is de zoon van landbouwer Adriaan Riemers en Adriana van de Wege. Hij is de derde van vier zonen, waarvan de eerste twee -met dezelfde naam- heel jong overlijden. Volgens de overlevering heeft hij TBC, waaraan hij op zijn 25ste overlijdt.

Collectie
  • Particulier bezit
Literatuur

Riekels, Afina Annetta

Afina Annetta Riekels (Aafke),  Warffum 12 februari 1825 – 27 november 1894 Hengelo

Aafke leert op jonge leeftijd knippen van haar grootvader van moederszijde, dokter Willem George Nuitz. De onderwerpen die Afina knipt zijn, in navolging van haar grootvader, bloemen en planten in een mand of bijeen gehouden door een lint. Ze verlevendigt de knipsels door reliëf en prikwerk.
Er is geen werk van haar grootvader Willen George Nuitz, die afkomstig was uit Duitsland, bewaard.

Affina of Aafke, is de derde dochter van Hindrik Rengers Riekels en Hendrika Willem Nuitz. Er zijn ook nog twee broers, waarvan de jongste maar 9 dagen oud werd. Ze blijft ongehuwd, woont in Warffum, Baflo, Uithuizen en op ’t laatst in Hengelo, onder de hoede van neef Aldert Hendrik Riekels, die daar onderwijzer is. Hij ondertekent de rouwadvertentie van zijn tante in 1894.

Collectie
  • Particuliere collectie
Literatuur

Reijnders, Pieter

Pieter Reynders, Delft 1732 – 1806 Delft

Van deze zeer productieve knipper zijn geen persoonlijke gegevens met zekerheid bekend. Her en der in het land zijn wel personen met die naam (ook als Reijnders gespeld). In 1769 trouwde een Pieter Reijnders in Delft als jongman met Dina Schoorer. Hij was plateelschilder in Delft.  Zijn beroep  maakt de identificatie waarschijnlijk.

Maar er leefde in Delft nog een Pieter Reijnders, die een negotie had in Delflandsche Boter,  Hij werd omstreeks 1758 geboren, trouwde In 1784 met Elisabeth Brakel en overleed te Delft in 1834. Van beiden passen de jaartallen  bij het gedateerde knipwerk. Een van beiden kan ook als Orangist een request hebben ondertekend om Prins Willem V weer in zijn functie als Capitein Generaal van de Provincie Holland te herstellen.

Zijn vroegst gedateerde werk stamt uit 1778 (Slagerij, gedateerd). In die tijd vulde hij een album met 148 verschillende tafereeltjes, uit speelkaarten gesneden. Zie ook: Jan de Bosch. Zijn meeste latere stukken zijn uitbeeldingen van het gewone dagelijkse leven: dorpsge­zichten en ijsvermaken, muzikanten, boeren die koeien melken, schippers en turfventers, jagers, varkenshoeders en fruitplukkers, boe­rinnen die het vee voeren en ook veel dieren. Verder maakte hij deftige lieden in de mode van het eind der 18de eeuw,  in sjees, cabriolet of coupe rijtuig met paarden(spannen). Tenslotte zijn er een aantal Bijbelse voorstellingen bekend, zoals Abrahams Offer (meerdere ex), Daniel in de leeuwenkuil, Elia door de raven gevoed en Jozef en Maria op hun vlucht naar Egypte. Er is ook een ongedateerd, mogelijk vroeg werk met een katholiek onderwerp (St. Franciscus ontvangt de stigmata van Christus).

Behalve die uit speelkaarten zijn het allemaal coulisse-snijdsels, waarvan de natte achterzijde hol werden opgedreven om de voorstelling een “stofuitdrukking” te geven; bovendien plaatste hij allerlei losse figuren op de voorgrond, door ze in een gleufje te steken. Zijn werkstukken doen daarom heel levendig aan en getuigen van kennis van menselijke en dierlijke lichamen en houdingen. Soms zijn met pen of potlood ogen, knopen etc. aangegeven, maar van schetsen op de achterkant is geen spoor.

Collectie
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Fries Museum, Leeuwarden
  • Fries Scheepvaart Museum, Sneek
  • Zeeuws Museum, Middelburg
  • Centraal Museum, Utrecht
  • Amsterdam Museum, Amsterdam
  • Museum van Papierknipkunst, Westerbork
  • Particuliere collecties
Literatuur

Reijgers, Johannes Hu(y)bertus

Johannes Hu(y)bertus Reijgers, Gorinchem 1767 – 12 maart 1849 Middelburg
(ook Reygers gespeld)

Johannes maakt memoriestukken van papier, een soort architectonische driedimensionale bouwplaten van altaar-achtige bouwsels met festoenen en allegorische sier, gezet in kastjes. Ook is van zijn hand een een zeegezicht met zeilschepen bekend. (voor Veere, Tussen Kunst en Kitsch, februari 2023). Tijdens de Kunstschouw op 15 november 2025 van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap (KOG) werden er drie werken getoond die uit particuliere collectie werden overgedragen aan de collectie ‘Zeden en Gewoonten’ van het KOG.

Johannes trouwt rond 1792 met Wilhelmina Johanna Vervenne, ze krijgen samen één kind, Johannes Hubertus genaamd. Wilhelmina overlijdt op 26-jarige leeftijd op 27 juli 1797. Hij hertrouwt op 31 januari 1796 met de Middelburgse Catharina van der Krap en vestigt zich in die stad. Bij de aangitften van hun kinderen wordt hij ‘marchand’, ‘peintre’ en ’teekenmeester’ genoemd. In 1824 landsman en vanaf 1830 Inspecteur van ’s Landsgebouwen, in 1840 architect van ’s Landsgebouwen. Met zijn tweede vrouw krijgt hij negen kinderen. Hij overlijdt op 12 maart 1849, zijn weduwe op 6 augustus 1868.

Collectie
  • Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam
  • Rijksmuseum, Amsterdam
  • Museum Tot Zover, Amsterdam
  • Zeeuws Museum, Middelburg
  • KOG, Amsterdam
  • particulier bezit
Literatuur

Renart

Renart, omstreeks 1777

Van hem is alleen bekend dat hij een mooi wapenknipsel van de Zeven Provinciën en een klimmende leeuw met pijlbundel in zijn klauw heeft gemaakt, in opwerk (reliëf), 50-57 cm.

Collectie
  • Centraal Museum Utrecht

Wapens van de zeven Provinciën, Collectie Centraal Museum Utrecht

Ravesteyn, Nicolaes van

Nicolaes van Ravesteyn, ? 1612-1678 (ook wel 1613-1693) Amsterdam

Hieronymus Sweerts maakte en publiceerde een minne-dicht, gewijd aan een zeer curieus in papier gesneden jachttafereel door  Nicolaas van Ravestein, “Op de Harte-jacht, zijnde een vluchtend Hart, daar drie Jagers achter hert’  waren”. Deze “groot Meester” was uitgever van toneelstukken en andere publicaties te Amsterdam, rond 1645 en familie van Sweerts. Hij schilderde ook en trouwde in 1635 Anna Rotgans, en later nog Lysbeth Prijs.

Literatuur
  • “Alle de Gedichten van Hieronymus Sweerts” 1697, pp 302 en 304
  • J en JP Verhave, Onbekend en ontroerend erfgoed, 2017, 19-21
  • Knip-Pers 1997-2

Questiers, Catharina

Catharina Questiers, Amsterdam 1631 – 1669 Amsterdam
Zij was katholiek en trouwde met Johan de Hoest. Ze was dichteres en had veelzijdig kunstzinnige talenten, o.a. knipkunst (althans volgens sommige biografen). Ze dichtte onder andere:

Pan, vol smart en pijn, die riep: / Zijn dit straffen voor mijn knippen?
Mits dees Doorens my zoo diep / Steken in mijn mondt en lippen:
‘k Sweer zy zal my niet ontslippen,  / Schoon een knip my baart dees smart,
‘k Zalze echter eens verraden, / Als zy zich weêr zal gaan baden;
Want in knip-lust leeft my ’t hart.

Zolang er geen bewijs is voor haar knipkunst, houden we het maar op knip-lust, waarbij knippen ook andere betekenissen heeft.