Auteursarchief: admin

Jürgens, Philip Ernst

Philip Ernst Jürgens, 1710 – 26 oktober 1777 Amsterdam

Philip knipt in 1762 een ruiterbeeld van keurvorst en koning Frederik van Brandenburg, “ter vriendelijke gedagtenisse”, voor het album amicorum van Johannes le Francq van Berkhey, te Amsterdam (de vader van Evert le Franq van Berkhey, zie aldaar).

Literatuur
  • Koninklijke Bibliotheek (132 F 13), Den Haag

Jongh, Hendrikus Jacobus de

Hendrikus Jacobus de Jongh, Alkmaar 16 september 1855 – 10 juni 1930 Haarlem

Net als zijn vader Thomas de Jongh is Henk huis- en decoratieschilder van beroep. Hij knipt sierlijk schrift en vat het in een lofwerk van krullen, bloemranden en bloemfestoenen. Hij kiest als onderwerpen het “Onze Vader”, gedichten en spreuken. Vaak versierd met passende symbolen. Zijn witpapieren spreuken (“ Als ’t buiten woedt – Is ’t binnen zoet”) zet hij op een achtergrond van blauw fluweel, zodat de regelmatige letters en hun versieringen levendig afsteken tegen de donkere achtergrond. Bijvoorbeeld Echtp. Popper-Edel 25 jr. Zuidscharwoude 1879.

Hij maakt ook een knipsel bij de geboorte van prinses Juliana en een lied van J.J.L ten Kate (Schaarwerk 1887). Volgens de familieverhalen heeft de knipper en verzamelaar Wiecher Tj. Lever dit laatste stuk bij het vuilnis gevonden.

Hendricus Johannes is het jongste kind van de zeven van Thomas de Jongh en Elsina Angenita Sonnevelt. Hij trouwt op 6 mei 1885 met Wilhelmina Verheij. Ze krijgen drie kinderen.

Collectie
  • Stedelijk Museum Alkmaar, Alkmaar
  • Scherenschnittmuseum, Vreden
  • Doopsgezinde gemeente Haarlem, Haarlem
  • Streekarchief Midden Holland, Gouda/Schoonhoven
  • Zaans Museum, Zaandam
  • Particuliere collectie
Literatuur

Jongh, Thomas Jacobs de

Thomas Jacobs de Jongh, Enkhuizen 19 mei 1818 – 4 augustus 1881 Alkmaar

Thomas maakt in 1843 een stuk voor het Teylers Genootschap en diverse, zeer grote gedenkstukken, onder andere bij de herdenking van Laurens Jansz. Coster in 1856 en bij de totstand­koming van de “Wereldvereeniging het Roode Kruis te Geneve” in 1864. Voor de 25-jarige Echtsvereeniging van heer Kloet en Ma. Ja. Jonker, Alkmaar,1846, een Willebrordus knipsel, Heilo en een “Herinnering aan de Tentoonstelling van Landbouw” gehouden te Alkmaar 25-29 September 1850.

In zijn psalegrafisch museum presenteert hij onder andere op de kermis van Alkmaar “Herinnering aan het provinciale Noord Hollandsche zangersfeest, Alkmaar, 4-9-1855” en het knipwerk voor Laurens Jansz. Koster; een “Gebed des Heeren” voor de Noord-Hollandse Nijverheidstentoonstelling in 1859.

De journalist die het knipkabinet van De Jongh bezichtigt, vindt dat hij veel te bescheiden genoegen had genomen met een klein hoekje. “[waar wij] eene mate van kunstvaardigheid en vooral van smaak ten toon gespreid zagen, gelijk die bij dergelijke voortbrengsels slechts zelden worden aangetroffen. Daarbij zijn alle ornamenten, hetzij van bloemen, ranken, figuren, wapens, of de veelsoortige letters, zoo net gegroepeerd en hoogst zuiver van omtrek en fijn van behandeling, dat den vervaardiger den meesten lof verdient, waarop hij ook nog aanspraak heeft door zijn papieren gekleurde landschapsgezigten, die allerliefst zijn en goede kamerversiersels opleveren.” (Nieuw Amsterdamsch Handels- en effectenblad, 25-9-1858).

Thomas is het op een na jongste kind van de negen van Jacob de Jongh en Hillegonda van Gemeren. Hij trouwt op 17 april 1842 in Alkmaar met Elsina Angenita Sonnevelt. Ze krijgen zeven kinderen, waarvan de jongste, Hendrikus, ook ragfijn knipwerk maakt.

Collectie
  • Teylers Museum, Haarlem
  • Westfries Museum, Hoorn
  • Stedelijk Museum Alkmaar, Alkmaar (2 stukken)
  • Zaans Museum
  • Zuiderzeecollectie.nl
  • Particulier bezit
Literatuur

Jongejan, Johannes

Johannis Pietersz Jongejan, Brielle 9 maart 1770 – 1814 Brielle
of
Johannes Jongejan, Hillegersberg 15 februari 1736 – 30 december 1811 Brielle

Johannes maakt in 1792 een knipsel “Ladder Jacobs” en in 1806 twee zeilschepen, kunstig omsierd met bloemen, zwanen en vazen. Hij is schilder en beeldde de brand van de Brielse molen uit.

Joannis Pietersz Jongejan is de tweede zoon van Pieter Jongejan en Jannetje Volker, die vijf kinderen krijgen. Hij trouwt in 1794 Petronella Melsert. Ze krijgen één dochter.

of
Johannes Jongejan is de tweede zoon van Jan Jongejan en Sara Kooij, die vijf kinderen krijgen. Hij trouwt met Grietje Dirks van Daalen. Ze krijgen één dochter. Bij zijn overlijden wordt hij “geweeze lootsman” genoemd.
Stand van onderzoek 26 juni 2026.

Jong- Brouwer, Jannie de

Jannie de Jong- Brouwer, Hoogkarspel 1924-2002 Sneek

Jannie de Jong was bekend met veel terreinen van handvaardigheid. Zij heeft zich uiteindelijk op het papierknippen gericht en gebruikte in haar knipsels  onderdelen van de Noord Hollandse folklore. In het Westfries kostuum gaf zij demonstraties in het Nederlands Openluchtmuseum en het Westfries Museum. Van Hil Bottema kreeg zij de eretitel Jantje III.

Terwijl ze demonstreerde legde ze voortdurend uit dat de schaar niet tovert, maar de hand, die het papier draait naar de gewenste vorm. Ze werkte vaak met dubbelgevouwen, gekleurd papier, maar als de voorstelling daar niet geschikt voor was, uit enkel papier.

Veel knipsels maakte Jannie voor anderen en met gemak gaf ze haar producten ook weg: “ik knip om te knippen”. Ze schuwde de publiciteit niet en stelde een cursus knippen samen. Op de kniptentoonstellingen in ’t Spant, Bussum 1982 en Roden 1983 was ze present met haar werk. Ze vond het een prettig idee dat haar werk ook in verschillende musea en verzamelingen wordt bewaard: “als ik dood ben dan weet men tenminste nog hoe ik knipte”.

Collectie
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Westfries Museum, Hoorn
  • Fries Museum, Leeuwarden
  • Particulier bezit
Literatuur

Jöbsis, Jan Joseph

Jan Joseph Jöbsis, Vaals 25 september 1803- 26 maart 1855 Nijmegen

Hij is wever in Zuid-Limburg. Hij gaat van 1827-1833 in vrijwillige krijgsdienst als infanterist, o.a. tijdens de Tiendaagse veldtocht. Daarna ligt hij in garni­zoen in Nijmegen en krijgt ontslag met metalen kruis. Hij trouwt met dochter Hendrika van de sergeant-majoor van Tuyll, sticht een gezin en begint een winkel “Van Sinkel” in Nijmegen. Hij is van katholiek protestant gewor­den. Ze krijgen een dochter en twee zoons. Het gezin lijdt een armoedig en moeizaam bestaan; Jan verdient wat bij door met zijn knipsels de huizen langs te gaan. Ze weer­spiegelen zijn religieuze achtergrond: protestantse eenvoud, met een vleugje roomse sier (onder andere de “Arma Christi”, verzameling Nederlands Openluchtmuseum), de evangelisten met hun embleem. Drie Bijbelse stukken zijn via een familielid in Amerika beland en geschonken aan het Metropolitan Museum of Art in New York.

Hij heeft verschillende maten uit de Tiendaagse met hun geliefden geknipt. Het afgebeelde stuk (Magnin-Brouwer) komt uit Noordbroek (Groningen) en was onderdeel van de tentoonstelling “Volkskunst uit Groninger particulier bezit” in 1968. Een stuk dat een schoenmakerswerkplaats voorstelt, met G.J.D. 1835 is overgeleverd in een Groninger schoenmakersgeslacht Schuil (GJD is niet te vinden). Een ander knipwerk, “Adam en Eva” in Knipkunstmuseum Westerbork, is gekocht door een belastingconsulent te Groningen, van een gevangene in Winschoten.

De stijl is herkenbaar aan de siervazen, sprie­terige omlijs­ting, uit­werking van de takken en guirlandes en de wat stijve hou­ding van de menselijke figuren.

Jan is de zoon van Leonard Jöbsis en Sophia Elisabeth Schneiders. Hij trouwt op 8 september 1836 in Vaals met Hendrika van Tuijl. Ze krijgen drie kinderen.

Collectie
  • Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem
  • Museum van Papierknipkunst, Westerbork
  • Metropolitan Museum of Art, New York
  • Centraal Museum, Utrecht
  • Particuliere collectie
Literatuur

Januszewski, Gertrud

Gertrud Januszewski, Wilmersdorf 3 oktober 1911- 21 februari 2001 Sittard

Gertrud heeft Poolse ouders. Haar vader is tuinar­chitect, een man met smaak en liefde voor de natuur. Ze komt voor de tweede Wereldoorlog in Nederland, waar ze onderdak krijgt in het klooster Bethanië te Venlo. Ze wooont in Echt (L).
Zelf heeft ze geen artistieke opleiding gehad en ze vindt haar eigen weg. Sinds 1930 knipt ze, na een tamelijk gedetailleerd  schetsontwerp gemaakt te hebben. Maar er komt in de regel wat anders tevoorschijn dan het vooraf getekende.
Ze is een innig-vrome vrouw, die in haar Rooms Katholieke geloof inspira­tie vindt voor haar kunst. Heiligen en Bijbelfiguren knipt ze van dun zwart papier en ze plaatst haar ragfijne producten zonder te plakken tussen glasplaten, wat door de schaduwwerking hun charme nog verhoogt. Ze maakt ook geknipte kindervoorstellingen en illustreert de serie Buiten Spelen (1946). Gertrud gaat later ook beeldhouwen, het ezeltje in Maastricht is van haar hand.

Collectie
  • Westfries Museum, Hoorn
  • The Haifa Museums, Israel
  • Particulier bezit
Literatuur

 

Jansen, Jacobus J. Dzn.

Jacobus J. Dzn. Jansen, omstreeks 1722-1749 Zeeland

Voor de één-jarige domineesdochter Elisabeth Cornelia Plevier te Middelburg (overleden 1793) werd in 1722 een uitgeslagen en dubbelgevouwen gesneden prent gemaakt, waarin kunstige slingers met pennekonst een “croondigt” staat geschreven, met goede wensen door “de dienstw. dienaar Jacobus Jansen”. We nemen voorlopig aan dat Jansen zelf ook de knipper was, omdat we verder geen aanwijzing hebben. Mogelijk is het een Zeeuw geweest, die o.a. voor de Vliss­inger burgemeester Winkelman een wapen­snijsel maakte. Andere wapens werden gesneden o.a. voor een echtpaar Van Ferney-Willekes te Middelburg. Ook een groot heraldisch stuk voor de Zeeuw Nicolaas Ockers, met 16 kwartieren, is omstreeks 1727 door hem gemaakt. Verder twee knipsels voor Jan en Cornelia van der Heij; Jan was in 1731 hooftman van het Rotterdamse wijnkopersgilde. Later maakte hij huwelijksknipsels voor doopsgezinde echtparen.

Ook knipte hij Bijbelse voorstellingen, o.a. David en Goliath in een brede omlijsting met engelen, dieren en een levensboom die spruit uit een sierpot. Ook Amor met een hart en een pijl is afgebeeld in een klein snijwerkje. Verder zijn in verschillende Zeeuwse verzamelingen kleinere, Bijbelse voorbeelden van werk door deze kunstenaar bekend.

Collectie
  • Zeeuws Museum, Middelburg
  • Westfries Museum, Hoorn
  • Museum Rotterdam, Rotterdam
  • Fries Museum (Ottema Kingma Stichting), Leeuwarden
  • Collectie Six, Amsterdam
  • Particulier bezit
Literatuur

Jager, Geert Reinders

Geert Jager, Schilvolde 16 mei 1823- 2 januari 1917 Hellum

Geert is door een ongeluk in zijn diensttijd invalide geraakt, daardoor is zwaar werk voor hem onmogelijk. Hij is een man met een brede belangstelling voor wetenschap, vooral sterrenkunde. Hij drai­neert zijn grond  en heeft een zonnewijzer in de lemen vloer van zijn woonkamer. Ook is hij dichter. Zijn bedrevenheid met taal lezen we uit de evenwichtige teksten in zijn knipwerk, dat hij gedurende zijn gehele leven gemaakt heeft. Geert is goed thuis in de Bijbel en in bijna alle grote stukken verwerkt hij passende teksten. Onderwerpen die hij kiest, zijn Mozes met de 10 geboden tussen pilaren, een Christus en vrouwenfiguren die geloof, hoop en liefde voorstellen. Meestal maakt hij zijn knipsels voor bruidsparen in zijn omgeving. Een huwelijksgedenkstuk voor het echtpaar Dreise-Steernberg heeft hij in 1871 geknipt. Al veel eerder, in 1850/51 heeft hij knipwerken gemaakt voor een van de zonen, Albert Dreise en diens bruid. Voor zijn eigen 30-jarige huwelijk maakt hij er een in 1886. Ook voor het huwelijk van zijn zoon Jurjen in 1897 maakt hij een gedenkstuk.

Geert is (de oudst levende, een doodgeboren jongen ging hem voor) zoon van Reinder Geerts Jager en Elsien Hindriks Holhuis. Hij heeft vier jongere broers en zussen. Hij trouwt in Slochteren op 24 mei 1856 met Wypke Jurjens Janssens. Het echtpaar krijgt negen kinderen, waarvan er maar vier volwassen worden.

Collectie
  • Particuliere collectie
Literatuur

Broek, Hendrikje ten

Hendrikje ten Broek, Amsterdam 1754-? Amsterdam
Zij schreef brieven aan haar man, Christaan de Cerff, stuurman op VOC schepen; zij waren getrouwd in 1778. Het schip de Batavia viel in handen van de Engelsen. Haar brieven worden bewaard in The National Archives en daarbij zit een klein knipsel met hun initialen.

Collectie
  • The National Archives, Londen
Literatuur