G. Jansen

Hij was hoofdonderwijzer aan School G (de vroegere stadsbewaarschool) aan de Hagensteeg te Deventer. Hij tekende een “vertelselplaat” ten dienste van de leeslessen (1872).

Voor iemand met de initialen J. J. H. en de jaartallen 1789 en 1869 knipte hij uit dubbelgevouwen, wit papier een vaas met weelderige fantasiebloemen. Achterop schreef hij een vroom gedichtje dat eindigt als “Dit wenscht U toe, die maker was / Van ’t knipsel dat bevat dit glas”. Blijkbaar was het voor de oude Justus (Joost) Hiddes Halbertsma,  doopsgezind predikant vanaf 1822 te Deventer. Deze had zich als schrijver over de (Friese) taal en geschiedenis verdienstelijk gemaakt. De twee jaartallen zijn zijn geboorte- en sterfjaar, dus hij heeft niet lang kunnen genieten van het knipwerk en de herinnering aan zijn echtgenote. Want de initialen zijn van haar, Johanna Jitske (Jiskje, Iskje) Hoekema, geboren 1794 te Workum, getrouwd in 1816 en overleden in 1847 te Deventer.

Alijda/Aletta Juweel, Rotterdam 1671 – na 1734

De Rotterdamse schilder Nicolaas Juweel heeft driemaal een (jonge) dame afgebeeld met een mobiele bestaande uit twee papieren bollen, die op een zuchtje adem konden ronddraaien. De knipster stelde ze samen uit ronde schijven die heel fijn met een mes uitgewerkt waren en waarin namen, spreuken en figuren zijn te ontdekken. Haar instrumenten en snippers zijn steeds op een tafel afgebeeld. Zij is de dochter van de schilder, Alijda, Aletta of Aeltje Juweel. Zij maakt een mobiele voor het huwelijk van haar broer, Nicolaas Juweel junior, met Johanna van der Winde in 1695; hun namen staan in de mobiele (fig. 1). Het eerste kind is naar tante Alijda genoemd, die ook getuige is bij haar doop in 1696. De andere twee schilderijen tonen haar als meisje, ook met een mobiele. Het ene is te dateren rond 1685-1690 (fig. 2) en het andere in 1692, met haar grootouders en broer (fig. 3).
De veronderstelling dat de afgebeelde knipster Elisabeth Rijberg was, is hiermee onwaarschijnlijk geworden.

Alijda is de dochter van Nicolaas Juweel en Ariaentje Cornelisdr van Dienat. Ze trouwt in Rotterdam op 25 oktober 1702 met Johannes Forman. Ze krijgen acht kinderen.

Joop Jonker

Van Joop is alleen bekend dat hij/zij in de jaren 1957-1966 in Den Haag woonde (Joan Maetsuyckerstraat 66) en daar illustraties knipte voor de Kerstgeschiedenis en voor andere verhalen. Mogelijk betreft het de Haagse toneelspeler en regisseur, die van de jaren 1930 tot in de jaren 1980 actief was.

Dick Jas, Breda 1937 –  2017 Breda

Hij begint, net als zijn vader Henk Jas, een eigen kunsthandel in Breda. Als knipper legt hij zich toe op mensen en landschappen, maar hij maakt ook fantasievoorstellingen. Hij wordt regelmatig gevraagd, tegen betaling, voor markten en braderieën met oude beroepen in België.

Dick is de zoon van Hendrikus Johannes Andries Jas en Aleida Maria Everdina Paulich. Zijn zusje Aleida overlijdt op 2-jarige leeftijd.

Henk Jas, Dordrecht 15 december 1905 – 1990 Breda

Henk  begint na zijn huwelijk als lijstenmaker zijn eigen kunsthandel in Breda. Zijn vier zonen volgen allen zijn voorbeeld. In de jaren vijftig begint Jas met het knippen van portretten. Hij heeft een kien oog voor karakteristieke koppen. Met een schaartje en zwart papier op zak is hij altijd gereed om mensen ongezien te portretteren. Hij verrast zijn modellen met hun portret en wil zich er niet voor laten betalen. Het knippen van vrouwelijke modellen gaat hem minder goed af dan manlijke. Ze zijn minder treffend, vindt hij zelf. In de jaren zestig en zeventig geeft hij regelmatig demonstraties op een lyceum in Roosendaal, waar zijn kleindochter naar school gaat. Zijn zoon Dick volgt in zijn papierknip-voetstappen.

Henk is de oudste zoon van Marinus Hendrikus Jas, een vergulder en kunsthandelaar in Arnhem en Dirkje Geertruida Wiggers.  In 1930 trouwt hij in Arnhem met Aleida Maria Everdina Paulich, ze krijgen vijf kinderen, de jongste -een dochter- overlijdt vroeg.

Nicolaas Jut, Amsterdam 1730 – 24 augustus 1814 Amsterdam

Hij is aangeduid als knipkunstenaar, maar waarschijnlijk is hij, of zijn zoon (Pieter Nicolaas Jut) alleen maar de verzamelaar van snijwerken van papier: naamkaartjes voor bruiloftsdiners in de periode 1750-1771, die ongeveer acht verschillende Amsterdamse, meest doopsgezinde families betreffen. Een van de onbekende papiersnijders hiervan zet familiewa­pens meestal in een weelderige, schijnbaar symmetrische omlijsting van bloemen, waartussen pauwen, engeltjes, hoorns van overvloed, baldakijnen, gevlochten mandjes en kronen.

Nicolaas Jut is de enige zoon van Pieter Jut en Geertruijd Willink. Hij trouwt op 27 maart 1755 in Amsterdam met Christina Hagen. Ze krijgen vijf kinderen, waarvan twee doodgeboren en een heel jong is overleden.

Philip Ernst Jürgens, 1710 – 26 oktober 1777 Amsterdam

Philip knipt in 1762 een ruiterbeeld van keurvorst en koning Frederik van Brandenburg, “ter vriendelijke gedagtenisse”, voor het album amicorum van Johannes le Francq van Berkhey, te Amsterdam (de vader van Evert le Franq van Berkhey, zie aldaar).

Hendrikus Jacobus de Jongh, Alkmaar 16 september 1855 – 10 juni 1930 Haarlem

Net als zijn vader Thomas de Jongh is Henk huis- en decoratieschilder van beroep. Hij knipt sierlijk schrift en vat het in een lofwerk van krullen, bloemranden en bloemfestoenen. Hij kiest als onderwerpen het “Onze Vader”, gedichten en spreuken. Vaak versierd met passende symbolen. Zijn witpapieren spreuken (“ Als ’t buiten woedt – Is ’t binnen zoet”) zet hij op een achtergrond van blauw fluweel, zodat de regelmatige letters en hun versieringen levendig afsteken tegen de donkere achtergrond. Bijvoorbeeld Echtp. Popper-Edel 25 jr. Zuidscharwoude 1879.

Hij maakt ook een knipsel bij de geboorte van prinses Juliana en een lied van J.J.L ten Kate (Schaarwerk 1887). Volgens de familieverhalen heeft de knipper en verzamelaar Wiecher Tj. Lever dit laatste stuk bij het vuilnis gevonden.

Hendricus Johannes is het jongste kind van de zeven van Thomas de Jongh en Elsina Angenita Sonnevelt. Hij trouwt op 6 mei 1885 met Wilhelmina Verheij. Ze krijgen drie kinderen.

Thomas Jacobs de Jongh, Enkhuizen 19 mei 1818 – 4 augustus 1881 Alkmaar

Thomas maakt in 1843 een stuk voor het Teylers Genootschap en diverse, zeer grote gedenkstukken, onder andere bij de herdenking van Laurens Jansz. Coster in 1856 en bij de totstand­koming van de “Wereldvereeniging het Roode Kruis te Geneve” in 1864. Voor de 25-jarige Echtsvereeniging van heer Kloet en Ma. Ja. Jonker, Alkmaar,1846, een Willebrordus knipsel, Heilo en een “Herinnering aan de Tentoonstelling van Landbouw” gehouden te Alkmaar 25-29 September 1850.

In zijn psalegrafisch museum presenteert hij onder andere op de kermis van Alkmaar “Herinnering aan het provinciale Noord Hollandsche zangersfeest, Alkmaar, 4-9-1855” en het knipwerk voor Laurens Jansz. Koster; een “Gebed des Heeren” voor de Noord-Hollandse Nijverheidstentoonstelling in 1859.

De journalist die het knipkabinet van De Jongh bezichtigt, vindt dat hij veel te bescheiden genoegen had genomen met een klein hoekje. “[waar wij] eene mate van kunstvaardigheid en vooral van smaak ten toon gespreid zagen, gelijk die bij dergelijke voortbrengsels slechts zelden worden aangetroffen. Daarbij zijn alle ornamenten, hetzij van bloemen, ranken, figuren, wapens, of de veelsoortige letters, zoo net gegroepeerd en hoogst zuiver van omtrek en fijn van behandeling, dat den vervaardiger den meesten lof verdient, waarop hij ook nog aanspraak heeft door zijn papieren gekleurde landschapsgezigten, die allerliefst zijn en goede kamerversiersels opleveren.” (Nieuw Amsterdamsch Handels- en effectenblad, 25-9-1858).

Thomas is het op een na jongste kind van de negen van Jacob de Jongh en Hillegonda van Gemeren. Hij trouwt op 17 april 1842 in Alkmaar met Elsina Angenita Sonnevelt. Ze krijgen zeven kinderen, waarvan de jongste, Hendrikus, ook ragfijn knipwerk maakt.