Aloys Johann Kreuzer, Muenchen 1911-1977 Den Haag

Kreuzer is in 1929 naar Nederland gekomen en volgde de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij werd een verdienstelijk schilder, o.a. van iconen op latere leeftijd (hij was RK). In de dertiger jaren knipte hij o.a. het sprookje van de Kleine Koning (1935) uit zwart papier en vignetten bij citaten van filosofen (“Sprachen und Schnitte”). Hij trouwde in 1938 met Maria Adriana Kock en werd Nederlands staatsburger. Zijn schilderkunst is niet altijd voldoende gewaardeerd.

Aloys Johann Kreuzer

C. Koster
Zijn voornaam, levensjaren en plaats van werken zijn niet bekend.

In 1745 maakt hij een stuk, in opdracht van iemand uit de vooraanstaande Zeeuwse familie Schorer. Het is een voorstelling van geperst papier in een verfijnde reliëf gemaakt en duidt op de succesvolle behandeling door een geneesheer. In 1821 wordt de nalatenschap van jvr. H.C. Schorer geveild. Daaronder: “Een uitvoerige Triumphboog, versierd met Schilden en leggende bijsieraden, gesneden door Coster”.

In 1746 maakt hij een dergelijk papieren kunstwerk ter gelegenheid van het zilveren huwelijk van de Groninger koopman Jan Albert Sichterman (1692-1763) en zijn vrouw Sibilla Volkera Sadelijn (1699-1781). Door een hek, twee zuilen verbonden met een boog voorzien van vazen en familiewapens, is een VOC-schip te zien. Daarboven zweven twee engeltjes die het wapen van de beide echtelieden dragen. Het werk verbleef tweehonderd jaar in Schotland en is nu terug in Groningen. Het is gesigneerd en gedateerd.

Johannes (Jan) Kopper, Rotterdam 23 december 1714 – 8 november 1788 Rotterdam

Pas op latere leeftijd, nadat zijn tweede vrouw Sara in het kraambed is overleden, wijdt hij zich geheel aan de papierknipkunst. Hij bezit enige ver­maardheid als kunstknip­per, van opgetuigde zeilschepen en complete zee­slagen, ruimtelijk vormgegeven. Hij heeft een knipkunstkabinet. Dat kabinet blijft aanvankelijk nog in familiebezit; zijn zuster Agatha (getrouwd met Harmen van Stipriaan) en haar zonen geven een catalogus uit, met portret, levensschets en lofgedichten. In 1799 is het werk verdeeld onder zijn kleinkinderen en is verspreid geraakt.
Het geheel is in 1991 herontdekt en gepubliceerd (zie Brongers).

Johannes is het middelste van de drie kinderen van Dirk Kopper en Anna Haaghsman. Zijn vader hertrouwt in 1722 met Grietje Wesemans. Johannes heeft in zijn jeugd al wel ge­knipt, wordt later bakker. Hij trouwt op 6 mei 1744 te Rotterdam met Maria Lievinston en hertrouwt na haar overlijden op 16 mei 1762 met Sara van Vlugt.

Jan Kopper, 18 x 15 cm, binnenmaat 11 x 8 cm, Privé collectie

Willem Adriaan van Konijnenburg, ’s Gravenhage 11 februari 1868 – 28 februari 1943 ’s Gravenhage

Willem Adriaan is een belangrijk kunstenaar, die in zijn jonge jaren begint met knippen, maar al gauw overstapt naar tekenen en schilderen. Hij behaald de MO-akte beeldende kunsten en ontwikkelt zich via allerlei kunststromingen. Zijn schilderijen zitten in veel museumcollecties.

Willem is de oudste zoon van Willem van Konijnenburg en Sara Louise Vrijthoff. Er zijn twee oudere zussen en drie jongere broers. Hij is getrouwd met Johanna Petronella (Netty) Kempers. Dit huwelijk bleef kinderloos.

Gerrit Konsé, ? 1751-1826 Amsterdam.

Hij trouwde in 1777 te Amsterdam met Stijntje de Vries, beide Luthers. Tekenaar, uitgever, stempelsnijder, plaatsnijder en papieren portretten. In de Hoornsche Courant adverteerde hij: “konstig in wit papier uitgedreven pourtraiten voor twee gulden,… in fraai Vergulde Lysten”.

Portretten van Willem V en zijn vrouw, in wit papier opgedreven

Collectie Rijks Prentenkabinet

Joanna Koerten, Amsterdam 1650 – 1715 Amsterdam

Pas in 1691 trouwde ze met de doopsgezinde koopman Adriaan Blok, die haar erg stimuleerde. Omstreeks die tijd begon ze met haar knippen in ‘opwerk’, waarbij ze de getekende lijnen en arceringen op zeer fijne manier uit het papier haalde. Er is van haar een zestal werkstukken bewaard geble­ven, maar we weten dat ze Bijbelse en mythologische voorstel­lingen heeft gemaakt en veel gesneden heeft naar voorbeeld van schilderijen en gravures. Onder andere een allegorie van de Romeinse Vrijheid, met portretten van de 12 eerste keizers, 1697. Met al dit werk is ze een beroemdheid geworden voor haar tijdgenoten. Men noemde haar ‘Schaarminerve’.

Op latere leeftijd legde ze zich toe op het maken van portret­ten van bekende personen uit binnen- en buitenland; daarvoor gebruikte ze ook gravures die ze natekende en aanpaste, of ze had bij een bezoek een portretschets gemaakt. Onlangs is een door haar geknipt portret van raadspensionaris Johan de Wit teruggevonden.

Vorsten bezoch­ten haar en deden bestellingen. Een werkstuk voor de Oosten­rijkse Keizerin leverde haar meer dan ƒ 4000,- op en een bod van een Duitse vorst van 1000 gulden voor drie knipsels sloeg ze af ‘omdat zij er zoveel werk aan had gehad’. Blok stelde er een eer in om vooraanstaande personen iets te laten schrijven in een gastenboek, het Stamboek. ‘Hoge personaad­jes’ en min of meer verdienstelijke dichters schreven er hun opdrachten in, andere kunstenaars schilderden of kalligra­feerden iets. Toch heeft Joanna wel openge­staan voor geïnteresseerden. Ze liet haar gereedschap zien en ’trof zij somwijlen iemand aan, waarin zij eenige zucht tot de kunst bespeurde, dan bood zij een behulpzame hand, en zoo hij reeds eenige ondernemingen had gemaakt, zij spoorde hem verder aan’. Ondanks de ophef van haar tijd­geno­ten, ook na haar dood, heeft haar schaarkunst de eeuwen niet verduurd. Toch behoort ze tot de meest noemenswaardigen van de Nederlandse knipkunst.

Laurien Koek – van der Hoorn, Roelofarendsveen 1912-1985, Roelofarendsveen

Laurien van de Hoorn is geboren in Roelofarendsveen  op 29 juli 1912 als dochter van een kruidenier. Tijdens haar schooltijd worden haar tekeningen met negens en tienen bekroond. Het knippen leert ze van haar moeder, uit die tijd zijn nog enige fraaie knipsels bewaard gebleven in het Museum van Oud Alkemade. Na haar schooltijd breekt er voor Laurien een drukke tijd aan, haar vader wordt ziek en zij moet in de winkel helpen en de boodschappen bezorgen. En langzamerhand krijgt zij de verantwoording voor de zaak en kwomt er van tekenen en knippen niets meer terecht. In de oorlog trouwt ze met Thomas Koek, ze krijgen vijf kinderen. Als deze opgegroeid zijn, pakt ze het knippen weer op.
Helaas krijgt ze reuma en kan niet meer schilderen en tekenen, maar het ooievaarschaartje kan ze nog goed hanteren.  Ze heeft een prachtige collectie knipsels nagelaten, voornamelijk romantische scenes, bloemen, flora,  fauna, waarvan een deel in Museum Oud Alkemade is gebracht. Ze overlijdt op 3 oktober 1985.

Jacob Kluft, Amsterdam 1685 – 1737 Amsterdam

Van Jacob Kluft hing een fraai knipsel uit 1705 met een praalkoets in het Amsterdamse Oude Vrouwen- en Mannenhuis van de Gereformeerde gemeente (het “Besjeshuis”). Het is een eerbetoon aan veldoverste John Churchill, (1st) Duke of Marleborough, medestander van stadhouder-koning Willem III.  Later leidde Churchill de geallieerden, samen met het Hollandse leger in de strijd tegen Lodewijk XIV (Spaanse Successieoorlog). Na de slag bij Blenheim in 1704 hield de hertog een zegetocht in Amsterdam.
Jacobus gebruikt als voorbeeld een oude prent voor stadhouder Frederik Hendrik uit 1629. Een afbeelding van een foto door de monumentenfotograaf C. Steenbergh, staat bij een artikel over het Gesticht in weekblad Buiten, 27 december 1924 , wonderlijk genoeg als negatief en daardoor moeilijk te beoordelen.

In 1946 bezocht Winston Churchill Amsterdam; als dank voor de bevrijding van de Duitse bezetting en als nazaat van John Churchill, kreeg hij het stuk aangeboden (Amstelodamum 33, 5 (1946), 36-37. Het wordt sindsdien bewaard in het familiehuis Churchill te Chartwell (National Trust).

De kunstenaar, die werkt in de stijl van zijn stad- en tijdgenote Joanna Koerten, signeert met J. Kluft junior.
Jacobus Jacobsz. Kluft is de tweede zoon van Jacob Kluft en Helena van Mijlema. Hij trouwt in 1709 met de Engelse Elisabeth Peak, van Portsmouth (1690-1711), ze krijgen een zoon. Hij trouwt rond 1714 met Lucretia Johanna Soreau. Ze krijgen drie kinderen.
Hij is dan boekhouder bij de Oostindische Compagnie, kamer Amsterdam. In de boedel wordt genoemd een set van “Twaalf stuks kunststukjes door de overledene zelfs gesneden f 60–; ter vergelijking in dezelfde boedel: een staand horloge f 60– en twaalf zilveren lepels en vorken f 67–.

Met dank aan Marco Mastenbroek Rijksdienst Cultureel Erfgoed

D. Klijn, Amsterdam

Een groot knipwerk (“Scharekunst”) voor de koperen bruiloft van zijn zuster of moeder (?) E.A. Klijn en L.W.P. Mannart, op 20 februari 1875. De teksten zijn uitgevoerd in gotische letters. De versieringen er omheen (kroon en bloemenmand)  zijn van wit, opgebold papier met gekleurd papier er achter.

De genealogische gegevens van het bruidspaar zijn: Charles Louis Mannaert en Elisabeth Anna Klijn, getrouwd te Amsterdam 20-8-1862 en erkennen hun dochter Anna Elisabeth, geb.12-5-1856. Hij is afkomstig uit België, geboren 15-5-1834, RK, werkman, in 1877 puinhaalder, in 1887 winkelier. Zij is geboren in Amsterdam op 6-11-1832, RK.

Er wordt ook melding gemaakt van een H. Klyn te Amsterdam, die dorpsgezichten uit papier knipte.

Taeke Kiné, Franeker rond 1792 – 30 september 1875 Franeker

Van hem is een map met Biedermeier-achtige figuurtjes overgeleverd.

Hij is zoon van Hans Jurriens Kiné en Grietje Taekes die in 1785 te Franeker trouwden. Taeke is rond 1793 geboren en moest als loteling in Leeuwarden, waar hij in 1813 woont, in militaire dienst. Hij wordt in het testament van zijn moeder genoemd als een van de erfgenamen. Hij overlijdt ongehuwd.